Kayıt Ol

Giriş

Şifremi Kaybettim

Lost your password? Please enter your email address. You will receive a link and will create a new password via email.

Veri Tabanı Yönetimi

Amaçlar

  • Dosyalama ile ilgi temel kavramları ve geleneksel dosyalama ortamında veri kaynaklarını yönetmedeki
    problemleri anlama
  • Veritabanı yönetim sisteminin enformasyonları nasıl organize ettiğinin anlatılması ve temel veritabanı
    modellerinin kıyaslanması
  • Önemli veritabanı tasarım prensiplerinin belirlenmesi
  • Yeni veritabanı trendlerinin değerlendirilmesi
  • Veri kaynakları yönetiminde karşılaşılan sorunlar ve çözümleri

Terimler

  •  Bit: En küçük veri birimi; ikili sayı sistemi (0,1)
  •  Byte: Tek bir karakteri simgeleyen bit grubu
  •  Field (Alan): Sayı yada kelimeler grubu
  •  Record (Kayıt): Birbiriyle bağlantılı alan grubu
  •  File (Dosya): Aynı çeşit kayıtlar grubu
  •  Veri Tabanı (Database): Birbiriyle bağlantılı dosyalar
  •  Varlık (Entity): Hakkında bilgi tutulan kişi, yer, nesne, olay
  •  Nitelik (Attribute): Özel bir varlığın tanımı
  •  Anahtar Alan (Key field): Bir kaydı okumak,güncellemek veya sıraya koymak için kullanılan tanıtıcı alan

Veri Hiyerarşisi

 

 

Varlıklar (Entities) ve Nitelikler (Attributes)

 

Geleneksel Dosya  Ortamındaki Sorunlar

  • Gereksiz ve Tutarsız Veri:
    Gereksiz veri: Birden fazla yerde kayıtlı olan, çok sayıdaki veri dosyasında tekrarlanmış veriler.
     Veri tutarsızlığı: Aynı niteliğin farklı değerlere sahip olması.

 

  • Program-veri bağımlılığı:

Bir programdaki değişiklikler nedeniyle o program tarafından kullanılan verilerin bulunduğu dosyalarda da değişiklik yapılması gerekmektedir.

  •  Esnekliğin olmaması:

Geleneksel dosya sistemlerinde uzun uğraşlardan sonra programlamayla rutin çizelge raporları çıkartılabilir. Ancak
bu sistemlerden anlık ve özel raporlar alınamaz.

Geleneksel Dosya Ortamındaki Problemler

  • Zayıf Güvenlik:

Veri kontrolü ve yönetimi yetersiz olduğundan, yöneticilerin organizasyona ait verilere kimin ulaştığına ve değişiklik yapıp yapmadığına dair bilgisi olmuyor.

  • Veri paylaşımında ve kullanılabilirliğinde ki eksiklik:

Farklı sistemler arasında veri akışı olmadığından aynı veriye ait farklı değerler farklı yerlerde bulunabiliyor. Dolayısıyla eldeki verinin doğruluğuna güvenilerek işlem yapılamıyor.

Geleneksel Dosyalama Süreci

Veri Tabanı Yönetim Sistemi (VTYS)

  • Veri tabanlarını oluşturmak ve muhafaza etmek için geliştirilen yazılım
  •  Firmalara, bütün firma içindeki verileri rasyonel bir şekilde yönetme fırsatı sunar
  •  Uygulama programlarıyla fiziksel veri dosyaları arasında arayüz olarak çalışır (compiler gibi düşünebiliriz)
  •  Verinin lojik ve tasarım görünümünü ayırır
  •  Geleneksel veri dosyası yaklaşımında karşılaşılan bir çok sorunu çözer.

Çağdaş Veri Tabanı Ortamı

 

Veri Tabanı Yaklaşımıyla Verinin Yönetimi

Veri tabanı Çeşitleri:

~ İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi
~ Hiyerarşik ve ağ veri tabanı yönetim sistemi
~ Nesne odaklı veri tabanları

Veri Tabanları

İlişkisel veri tabanı yönetim sistemi :

~ Verileri, ilişkileri ifade eden iki boyutlu tablolarla temsil eder
~ Verileri, ortak veri elemanına göre tablolar arasında ilişkilendirir.
* Örnekler: DB2, Oracle, MS SQL Server

Veri Tabanları

İlişkisel Veri Tabanı İçindeki Üç Temel Operasyon:

~Seç (Select): Özel kritere uygun satırlar oluşturur.
~Bağla (Join): Kullanıcının isteği bilgileri içeren ilişkisel tabloları bağlar.
~Oluştur (Project): Sadece kullanıcının istediği bilgileri içeren yeni tablolar oluşturur.

Hiyerarşik Veri Tabanı Yönetim Sistemi:

~Veri ağaç yapısında organize edilir.
~Birden-çoka “ baba-oğul” ilişkilerini destekler.
~Büyük eski sistemlerde yaygındır.

Ağ Veri Tabanı Yönetim Sistemi :

~ Veriyi, çoktan-çoka ilişkiler şeklinde gösterebilir.

Hiyerarşik ve ağ Veri Tabanı Yönetim Sistemi:

~ Dezavantajları:

* Günün şartlarının gerisinde kalmıştır.
* İlişkisel veri tabanlarına göre daha az esnektir.
* Plansız ve İngilizce diline benzeyen sorgulamaları desteklemez.

Nesne Odaklı Veritabanları:

~ Nesne Odaklı VTYS: Veri ve prosedürleri, otomatik olarak geri çağrılabilen ve paylaşılabilen nesneler olarak saklar.

~Nesne İlişkisel VTYS: Hem nesne odaklı hem de ilişkisel veritabanı yönetim sistemlerinin yapabilirliklerini bir araya getirir.

Veri Tabanı Tasarlama

  •  Kavramsal tasarım: İşletme perspektifinden veritabanı modelini çıkarır
  •  Fiziksel tasarım: İşletmenin enformasyon gereksinimlerinin detaylı tanımını yapar
  •  Varlık-İlişki Diyagramı: Veritabanı varlıkları arasındaki ilişkileri gösteren, veritabanlarının dökümantasyonu için metodoloji
  • Normalizasyon: Karmaşık veri gruplarından küçük kararlı veri yapıları oluşturma süreci

Dağıtık Veri Tabanları:

* Veritabanları ayrıştırılarak veya kopyaları oluşturularak dağıtık hale dönüştürülür.

* Ayrık veritabanları:
~ Veritabanı bölüm veya alanlara ayrılır.
* Örnek, İstanbul’daki müşterilere ait veritabanı Avrupa ve Anadolu yakasındaki müşteriler olarak ayrılabilir, ve iki farklı alanda tutulabilir.

*Kopyalanmış veritabanları: Veritabanı iki veya daha fazla sayı ve yere kopyalanarak tutulur.
~ Kopyalanmış veritabanları toplu olarak çalışma saatleri dışında senkronize edilir.
* Hangi metodun kullanıldığından bağımsız olarak, veri ve işletme yöneticilerinin farklı veritabanlarındaki verilerin nasıl koordine edileceğini ve süreçlerin dağıtık yapılardan nasıl etkileneceğini bilmeleri
gerekmektedir.

Veri Kalitesinin Temini:

Kurumsal ve devlete ait veritabanlarında veri kalitesi hiç umulmayacak ölçüde düşüktür.
~ Kredi geçmişi bilgileri, …
* Firmanın kararlarının kalitesi, doğrudan veritabanındaki verilerin kalitesine bağlıdır.
* Veri Kalitesinin Denetimi: Bilgi sistemindeki verinin doğruluğu ve eksiksizliğine ait yapısal bir anket
* Veri Temizleme: Veritabanı veya dosyada bulunan yanlış, eksik, formata uygun olmayan veya gereksiz verinin tespit ve düzeltilmesi için yapılan aktivitelerdir.

Veri Tabanı Trendleri

* Çok Boyutlu Veri Analizi

~Çevirimiçi analitik işlem (OLAP):
~Geniş hacimdeki verinin birçok boyut/yönden işlenmesini ve analizini destekler.

Veri Tabanında Trendler

Veri Ambarı ve Veri Madenciliği

~ Veri Ambarı :

*Raporlama ve sorgulama araçlarını destekler
*Güncel ve geçmiş veriyi saklar
*Veriyi yönetimin analizi ve karar vermesi için bir araya getirir.

~ Veri mağazası (Data mart):

*Veri ambarlarının alt kümeleridir.
*Belli bir amaç veya kullanıcı grubu için gerekli olan bilgiyi içerir.

~ Veri Madenciliği:

*Veri havuzundaki bilgileri analiz etmek için kullanılan araçlardır.
*Saklı düzenleri bulmak ve gelişmeleri öngören kuralları saptamak hedeflenir.

Veri Ambarının Faydaları:

~ Enformasyona ulaşımın iyileştirilmesi ve koIay hale getirilmesi

~ Veriyi kolayca modelleme olanağı sunar.

Yönetimsel Fırsatlar, Sorunlar ve Çözümler

* Yönetimsel Fırsatlar:

~İşletmeler modern ilişkisel veritabanı teknolojilerine atılım yaparak, karar vermeyi geliştirmek ve işletme süreçlerinin verimliliğini arttırmak için sıra dışı fırsatlara sahipler.

Yönetimsel Sorunlar:
~ Veritabanı ortamının önündeki organizasyonel engeller

*Kurumsal veri yönetiminin geliştirilmesi için gereken işbirliğine
duyulan ihtiyaç

~Maliyet/Fayda analizi
* Firmanın veritabanı ortamında kapsamlı bir değişiğim hem çok pahalı olabilir hem de çok vakit kaybettirebilir.

Çözüm Önerileri:
~ Veritabanı ortamı oluşturmak için gerekenler:
Veri yönetimi
Veri planlama ve modelleme teknolojisi
Veri tabanı teknolojisi ve yönetimi
Kullanıcılar

Yazar Hakkında

Leave a reply

Captcha Captcha güncellemek için resime tıkla

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code class="" title="" data-url=""> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> <pre class="" title="" data-url=""> <span class="" title="" data-url="">